Sukuk (Kira Sertifikası) İhraçları

Sukuk (Kira Sertifikası) İhraçları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

• Kira sertifikası ve bono arasındaki temel farklar nelerdir?

  Kira sertifikası (sukuk) ve bono, farklı finansal araçlardır ve işleyişleri de değişir. Kira sertifikası, İslami finans ilkelerine uygun olarak ihraç edilen ve bir varlığa sahip olma ve o varlıktan yararlanma hakkını gösteren bir araçtır. Genellikle varlık teminatlı olan kira sertifikaları, yatırımcılara varlıkların kira getirisi veya kar payı şeklinde gelir sağlar. Bonolar ise sabit getiri sağlayan, belirli bir vade sonunda ana para ve faiz ödemesi yapılan borçlanma araçlarıdır. Bonolar faiz içerir, kira sertifikaları ise faizsiz ve helal kazanç imkanı sunar. 

• Kira sertifikaları kimlere yönelik ihraç edilebilir?

  Nitelikli yatırımcılar için cazip bir menkul kıymet olan kira sertifikaları, devletlere ve şirketlere finansman sağlamak amacıyla ihraç edilebilir. Kuveyt Türk Yatırım, portföyünde bulunan varlıkların sertifikalarını yatırımcılara transfer ederek sukuk ihracı gerçekleştirir. Böylece, geniş bir yatırımcı kitlesine hitap edebilecek esnek finansman çözümleri sunar.

• Kira sertifikalarının risk ve getiri dengesi nasıl sağlanır?

  Kira sertifikaları, varlığa dayalı yapıları gereği güvenilir ve İslami finans ilkelerine uygun sabit getirili yatırım araçlarıdır. Kira sertifikalarına yatırım yaparken risk ve getiri dengesini sağlamak için farklı sektörlere ait sertifikalarla portföy çeşitlendirmesi yapmak, riski minimize etmeye yardımcı olabilir. Yatırımcılara düzenli kira getirisi veya kar payı sağlayan kira sertifikaları, ikincil piyasalarda işlem görebildikleri için yüksek likiditeye sahiptir. 

• Sukuk (kira sertifikası) nedir?

  Sukuk, Türkiye’deki adıyla kira sertifikası, bir varlığa veya varlıktan doğan gelire dayalı olarak ihraç edilen faizsiz sermaye piyasası ürünüdür. Kira sertifikaları, yatırımcıya ilgili varlık veya haktan elde edilen gelirlerden payı oranında getiri sağlarken, fon kullanıcısı açısından borçlanma aracı olarak işlev görür. Bu çerçevede yatırımcısına vade içerisinde belirli dönemlerde sabit veya değişken getiri sunabilir.

• Sukuk ihracı nasıl yapılır ve ihraç süreçleri nelerdir?

  Sukuk ihracı, genel olarak fon kullanıcısının finansman ihtiyacına uygun yapının belirlenmesiyle başlar. Bu kapsamda ihraç türü, vade, getiri yapısı, dayanak varlık veya haklar ve yatırımcı profili değerlendirilir.

  Süreçte genellikle şu adımlar izlenir: 

  • Fon kullanıcısının finansman ihtiyacının analiz edilmesi
  • İhraç yapısının ve sukuk türünün belirlenmesi
  • Gerekli hukuki, finansal ve faizsiz finans prensiplerine uygunluk çalışmalarının tamamlanması 
  • Sermaye Piyasası Kurulu başvuru ve onay süreçlerinin yürütülmesi
  • Talep toplama, satış ve ihraç sonrası yatırımcı bilgilendirme süreçlerinin tamamlanması

  İhraç süreci; fon kullanıcısının yapısına, ihraç tutarına, sukuk türüne ve piyasa koşullarına göre farklılık gösterebilir.

• Kira sertifikası alım satımı için hangi kanallardan işlem yapılabilir?

  Kira sertifikası alım satım işlemleri, aracı kurumlar ve yetkili finansal kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. İşlem yapılabilecek kanallar, kira sertifikasının niteliğine, piyasada işlem görüp görmediğine ve ilgili ürünün halka arz, nitelikli yatırımcı satışı veya ikincil piyasa işlem koşullarına göre değişiklik gösterebilir.

• Kira sertifikası getirisi nasıl hesaplanır?

  Kira sertifikası getirisi; ihraç fiyatı, vade, dönemsel ödeme yapısı, beklenen getiri oranı ve yatırımcının elde tutma süresine göre hesaplanır. Genel olarak yatırımcının getirisi şu unsurlara bağlıdır:

  • Vade başında belirlenen getiri oranı
  • İkincil piyasada satılması halinde gerçekleşen satış fiyatı
  • Stopaj ve benzeri yasal kesintiler

  Vade sonuna kadar elde tutulan kira sertifikalarında getiri daha öngörülebilir şekilde hesaplanabilirken, ikincil piyasada alım satım yapılması durumunda yatırımcının getirisi piyasa koşullarına göre değişiklik gösterebilmektedir.

• Kamu ve özel sektör kira sertifikası arasındaki temel farklar nelerdir?

  Kamu kira sertifikaları, Hazine ve Maliye Bakanlığı veya ilgili kamu otoriteleri tarafından ihraç edilen yapılardır. Özel sektör kira sertifikaları ise şirketlerin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla, varlık kiralama şirketleri aracılığıyla ihraç edilir.

  Temel farklar şunlardır:

  • İhraççı yapısı: Kamu kira sertifikalarında kamu otoritesi, özel sektör kira sertifikalarında ise özel sektör şirketleri fon kullanıcısı konumundadır. 
  • Risk profili: Kamu ihraçları genellikle kamu borçlanma niteliği taşıdığı için daha düşük riskli kabul edilir. Özel sektör ihraçlarında şirketin finansal gücü, sektörü ve nakit akışı daha belirleyicidir. 
  • Getiri yapısı: Özel sektör kira sertifikalarında risk profiline bağlı olarak kamu ihraçlarına kıyasla farklı getiri seviyeleri oluşabilir. Piyasa koşulları da getiri yapısını etkileyebilecektir. 
  • Likidite: Kamu kira sertifikalarında ikincil piyasa likiditesi genellikle daha yüksek olabilir. Özel sektör ihraçlarında likidite ihraç büyüklüğü ve yatırımcı talebine göre değişebilir.

• Altına dayalı kira sertifikası nedir ve getirisi nasıl hesaplanır?

  Altına dayalı kira sertifikası, dayanak varlığı veya getirisi altınla ilişkilendirilen kira sertifikası türüdür. Bu ürünlerde yatırımcı, ihraç koşullarına bağlı olarak altın fiyatındaki değişimden veya belirlenen getiri yapısından faydalanabilir.

  Getiri hesaplaması; ihraç koşullarına, altın fiyatının seyrine, vade yapısına, varsa dönemsel ödeme oranlarına ve yatırımcının ürünü elde tutma süresine göre değişir. Bu nedenle altına dayalı kira sertifikalarında yatırım kararı verilmeden önce ihraç belgesi, vade, ödeme koşulları ve olası fiyat dalgalanmaları dikkatle incelenmelidir.

• Kira sertifikası (sukuk) faizsiz finans prensiplerine uygun mudur?

  Kira sertifikaları, faizsiz finans prensiplerine uygun şekilde yapılandırılan sermaye piyasası ürünleridir. Bu ürünlerde getiri, faiz yerine dayanak varlık, hak veya ticari işlemden doğan gelir paylaşımı üzerinden kurgulanır.

  Bununla birlikte her ihraç kendi yapısı içinde değerlendirilmelidir. İhraç türü, dayanak varlık, sözleşme yapısı ve fon kullanım amacı faizsiz finans prensiplerine uygunluk açısından ayrıca incelenir.

• Kira sertifikası fonu nedir ve bu fonlara nasıl yatırım yapılır?

  Kira sertifikası fonu, portföyünün önemli bir bölümünü kamu veya özel sektör kira sertifikalarına yönlendiren yatırım fonudur. Bu fonlar, yatırımcılara tek tek kira sertifikası seçmek yerine, profesyonel portföy yönetimiyle çeşitlendirilmiş bir kira sertifikası portföyüne yatırım yapma imkânı sunar.

  Yatırımcılar, kira sertifikası fonlarına yatırım hesabı üzerinden fon alım emri vererek katılabilir. Fonun içeriği, risk seviyesi, getiri beklentisi, yönetim ücreti ve geçmiş performansı yatırım kararı öncesinde incelenmelidir.

• Kısa vadeli kira sertifikası fonu nedir?

  Kısa vadeli kira sertifikası fonu, ağırlıklı olarak kısa vadeli kira sertifikalarına ve benzeri faizsiz sermaye piyasası araçlarına yatırım yapan fon türüdür. Bu fonlar, kısa vadeli likidite yönetimi yapmak isteyen ve faizsiz finans prensiplerine uygun ürünleri tercih eden yatırımcılar için değerlendirilebilir.

  Kısa vadeli fonlarda risk seviyesi, portföyde yer alan kira sertifikalarının vadesine, ihraççı kalitesine ve piyasa koşullarına göre değişebilir.

• Kira sertifikası getirileri üzerinden alınan stopaj oranları nelerdir?

  Kira sertifikası getirileri üzerinden uygulanacak stopaj oranı; ihraççının kamu veya özel sektör olması, vade, yatırımcının gerçek kişi veya kurum olması, ihraç tarihi ve ilgili dönemde yürürlükte olan vergi düzenlemelerine göre değişiklik gösterebilir.

  Güncel düzenlemelere göre, Hazine tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelirlerde %0 stopaj uygulaması 30 Haziran 2026’ya kadar sürmektedir. Bu kapsamda, tam ve dar mükellef gerçek kişiler ile dar mükellef kurumlar için stopaj oranı %0 olarak uygulanırken, tam mükellef kurumlar açısından da kurumlar vergisi istisnası kapsamında stopaj yükü bulunmamaktadır. Özel sektör tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında ise vergilendirme; ihraç yeri, yatırımcının gerçek veya tüzel kişi olması ile mükellefiyet durumuna ek olarak vade yapısına göre değişiklik gösterebilmektedir. Yurt içinde ihraç edilen özel sektör kira sertifikalarında tam mükellef gerçek kişiler ve dar mükellef gerçek kişiler için stopaj oranı %15 olarak uygulanırken, kurum yatırımcılar açısından vergilendirme kurumlar vergisi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Yurt dışında ihraç edilen kira sertifikalarında ise stopaj oranı vadesine göre farklılaşmakta; 1 yıla kadar vadelerde %7, 1 ila 3 yıl arası vadelerde %3, 3 yıl ve üzeri vadelerde ise %0 stopaj uygulanmaktadır.

  Vergi oranları dönemsel olarak değişebileceği için yatırım kararı öncesinde güncel mevzuatın, ihraç dokümanlarının ve gerektiğinde vergi danışmanının görüşünün dikkate alınması önerilir.

• Sukuk ihracı bir şirketin finansal yapısını ve piyasa algısını nasıl etkiler?

  Sukuk ihracı, şirketlere banka kredisi dışındaki alternatif finansman kaynaklarına erişim imkânı sağlar. Bu yönüyle şirketin finansman yapısını çeşitlendirebilir, vade yapısını iyileştirebilir ve sermaye piyasalarındaki görünürlüğünü artırabilir.

  Başarılı bir sukuk ihracı; 

  • Şirketin yatırımcı tabanını genişletebilir. 
  • Finansman kaynaklarını çeşitlendirebilir.
  • Piyasa nezdinde güven ve kurumsal görünürlük sağlayabilir. 
  • Faizsiz finans yatırımcılarına erişim imkânı sunabilir. 
  • Şirketin sermaye piyasalarındaki bilinirliğini artırabilir.

  Bununla birlikte ihraç sonrası yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, şeffaf bilgilendirme yapılması ve güçlü finansal performansın korunması piyasa algısı açısından önemlidir.

• İhraç edilecek sukuk türü (İcara, Wakala vb.) yapılandırılırken nelere dikkat edilir?

  Sukuk türü belirlenirken fon kullanıcısının finansman ihtiyacı, dayanak varlık yapısı, nakit akışı, vade beklentisi ve faizsiz finans prensiplerine uygunluk kriterleri birlikte değerlendirilir.

  Yapılandırma sürecinde özellikle şu başlıklar dikkate alınır: 

  • Fon kullanım amacı 
  • Dayanak varlık veya hakkın niteliği 
  • İhraç tutarı ve vade 
  • Beklenen getiri yapısı 
  • Yatırımcı profili 
  • Hukuki ve operasyonel uygulanabilirlik 
  • Faizsiz finans prensiplerine uygunluk 
  • Piyasa koşulları ve talep potansiyeli 

  Her sukuk türünün işleyişi farklıdır. Bu nedenle şirketin ihtiyacına en uygun yapının belirlenmesi için finansal, hukuki ve faizsiz finans perspektiflerinin birlikte ele alınması gerekir.

• Kira sertifikası işlemlerinde alt limit, minimum işlem tutarı var mıdır?

  Kira sertifikası işlemlerinde minimum işlem tutarı; ihraç koşullarına, ürünün türüne, halka arz veya nitelikli yatırımcıya satış yapısına ve işlem kanalına göre değişebilir.

  Bazı kira sertifikaları daha düşük tutarlarla yatırım yapılabilecek şekilde sunulurken, bazı ihraçlarda yalnızca nitelikli yatırımcılara yönelik daha yüksek alt limitler uygulanabilir. İşlem yapmadan önce ilgili kira sertifikasının ihraç dokümanları ve işlem koşulları incelenmelidir.

• Kuveyt Türk Yatırım aracılığıyla kira sertifikası işlemleri nasıl yapılır?

  Kuveyt Türk Yatırım aracılığıyla kira sertifikası işlemi yapmak isteyen yatırımcılar, öncelikle yatırım hesabı açılış süreçlerini tamamlamalıdır. Hesap açılışının ardından, yatırımcı profiline ve işlem yapmak istediği ürüne uygun olarak kira sertifikası alım satım işlemleri gerçekleştirilebilir.

  Kuveyt Türk Yatırım, kira sertifikası işlemlerinde yatırımcılara ürün yapısı, vade, getiri, risk profili ve işlem koşulları hakkında bilgilendirme sunarak yatırım kararlarını daha sağlıklı şekilde değerlendirmelerine destek olur.

  Yatırımcılar, kendilerine uygun kira sertifikası fırsatları ve işlem kanalları hakkında detaylı bilgi almak için Kuveyt Türk Yatırım ile iletişime geçebilir.